تنظیم اطلاعات مالی

تنظیم اطلاعات مالی

كليات :

1 . هدف اين استاندارد، ارائه استانداردها و راهنماييهـاي لازم دربـاره مـسئوليتهاي حرفـهايحسابرس در تنظيم اطلاعات مالي و شكل و محتواي گزارشي است كه حسابرس در ايـن
گونه موارد صادر ميكند. منظور از حسابرس در اين استاندارد، الزاما فـرد يـا موسـسهاينيست كه حسابرسي صورتهاي مالي واحد اقتصادي را به عهده دارد. 

2 . اگرچه تاكيد اين استاندارد، تنظيم اطلاعات مالي است، اما ميتواند براي تنظيم اطلاعـاتغيرمالي نيز سودمند واقع شود، مشروط بر آن كه حـسابرس از موضـوع شـناخت كـافي
داشته باشد. ارائه خدمات معين و محدود به صاحبكار مثلاً حـل و فـصل مـوارد خـاصحسابداري به منظور انعكاس در صورتهاي مالي، تنظيم اطلاعات مالي محسوب نميشـود. ضوابط ارائه شده در ساير استانداردهاي حسابرسي نيز ميتواند حسابرس را در بكارگيرياين استاندارد ياري رساند. 
 
هدف از تنظيم اطلاعات مالي :

3 . هدف از تنظـيم اطلاعـات مـالي، بكـارگيري دانـش و تخـصص حـسابرسان در زمينـهحسابداري براي گردآوري، طبقهبندي و تلخيص اطلاعات مزبور است. در اين نوع كار،حسابرس به طور معمول اطلاعات تفصيلي را در قالب صورتهايي خلاصـه و قابـل فهـمتجميع ميكند، بدون آن كه الزامي به آزمون درستي مندرجات صـورتهاي مزبـور داشـته
باشد. اگرچه روشهاي مورد استفاده در تنظيم اطلاعات مالي به گونهاي طراحي نشده استكه امكان اظهار هرگونه اطميناني را نسبت به اطلاعات مالي، براي حسابرس فـراهم كنـد،اما به دليل انجام كار بادقت و مهارت حرفهاي، استفادهكنندگان اطلاعات مالي از مشاركتحسابرسان در تنظيم صورتهاي مزبور بهرهمند ميشوند. 

4 . قرارداد تنظيم اطلاعات مالي معمولا شامل تنظيم تمام يا بخشي از صورتهاي مالي اسـت،اما ميتواند گردآوري، طبقهبندي و تلخيص ساير اطلاعات مالي را نيز شامل شود. 

اصول كلي حاكم بر تنظيم اطلاعات مالي :

5 . حسابرس بايد "آيين رفتار حرفهاي" را رعايت كند. اصول آيين رفتار حرفهاي حاكم برمسئوليتهاي حرفهاي حسابرس در قراردادهاي تنظيم اطلاعات مالي به شرح زير است: 
الف - درستكاري 
ب - بيطرفي 
پ - صلاحيت و مراقبت حرفهاي 
ت - رازداري 
ث - رفتار حرفهاي 
ج - اصول و ضوابط حرفهاي مربوط 

اگرچه رعايت اصل استقلال براي انعقاد قراردادهاي تنظيم اطلاعات مالي، ضروري نيست،امادر مواردي كه حسابرس استقلال ندارد، اين موضوع بايد در گزارش وي انعكاس يابد. 

6 . حسابرس دركليه مواردي كه اطلاعات مالي را تنظيم ميكند بايد گزارشي نيز دراينبارهصادر نمايد . 
 
نكات اساسي قرارداد :

7 . حسابرس بايد اطمينان يابد كه صاحبكار، شناخت روشني از شرايط قرارداد دارد . نكاتيكه بايد در قرارداد پيشبيني شود شامل موارد زير است: 

 نوع و ماهيت كار، شامل تصريح اين واقعيت كه حسابرسي يا بررسي اجمـالي انجـامنخواهد گرفت و بنابراين، اطميناني درباره اطلاعات مالي تنظيمشده نيز اظهار نخواهـدشد. 

 اين واقعيت كه كار تنظيم اطلاعات مالي، براي مقاصـد كـشف و افـشاي اشـتباهات،اعمال غيرقانوني يا ساير تخلفات، مانند تقلب يا اختلاس، نميتواند قابل اتكا باشد. 

 نوع و ماهيت اطلاعاتي كه بايد توسط صاحبكار تهيه وارائه شود. 
 
 اين واقعيت كه مسئوليت دقيق و كامل بودن اطلاعات ارائه شده بـه حـسابرس بـرايتنظيم اطلاعات مالي دقيق و كامل، با مديريت واحد اقتصادي است. 

 مبناي حسابداري مورد استفاده در تنظيم اطلاعات مالي و ايـن واقعيـت كـه هرگونـهانحراف آشكار از استانداردهاي حسابداري، افشا خواهد شد. 

 منظور از تنظيم اطلاعات مالي و تعيين گيرندگان گزارشهاي مزبور. 

 شكل گزارشي كه درباره اطلاعات مالي تنظيم شده صادر خواهد شد. 
 
8 . انعقاد قرارداد، به برنامهريزي عمليات و تنظـيم اطلاعـات مـالي كمـك مـيكنـد. تنظـيمقراردادي كه در آن شرايط اصلي كار مستند شده باشد، هم به نفع صاحبكار و هم به نفـعحسابرس است. وجود چنين قراردادي گوياي پذيرش كار توسـط حـسابرس اسـت و ازهرگونه برداشت نادرست درباره مواردي چون هـدف و دامنـه كـار، ميـزان مـسئوليتهايحسابرس و شكل گزارشي كه ارائه خواهد شد، جلوگيري ميكنـد. نمونـهاي از قـراردادتنظيم اطلاعات مالي در پيوست 1 ارائه شده است. 
 
برنامه ريزي 

9 . حسابرس بايد كار را چنان برنامهريزي كند كه از اجراي موثر آن اطمينان يابد . 
 
مستندسازي 

10 . حسابرس بايد موضوعاتي را مستند كند كه در فراهم كردن شواهد لازم براي انجام كارطبق اين استاندارد حسابرسي و شرايط قرارداد، با اهميت است . 
 
روشها 
11 . حسابرس بايد از نوع فعاليت و عمليات واحد اقتصادي شناخت كلـي بدسـت آورد و بـااصول و رويههاي حسابداري خاص صنعتي كه واحد اقتصادي در آن فعاليـت مـيكنـد وشكل و محتواي اطلاعات مالي مناسب آن، آشنايي پيدا كند .
 
12 . حسابرس براي تنظيم اطلاعات مالي لازم اسـت از نـوع و ماهيـت معـاملات و يـا سـايررويدادهاي مالي واحد اقتصادي، شكل دفاتر و مدارك حـسابداري و مبـاني حـسابداريزيربناي اطلاعات مالي آن شناخت كلي بدست آورد. حسابرس معمولا چنين شناختي را ازطريق تجارب خود درباره واحد اقتصادي يا پرسوجو از كاركنان آن كسب ميكند. 

13 . حسابرس جز در موارد تصريح شده در اين استاندارد، معمولا ملزم به انجـام مـوارد زيـرنيست: 

الف - پرسوجو از مديران واحد اقتصادي درباره ارزيابي قابليت اعتماد و كامـل بـودناطلاعات ارائه شده. 
ب - ارزيابي كنترلهاي داخلي. 
پ - اثبات هرگونه موضوع مطرح شده. 
ت - اثبات هرگونه توضيح ارائه شده. 

 
14 . اگر حسابرس متوجه شود كه اطلاعات ارائه شـده توسـط مـديريت واحـد اقتـصادي،نادرست، ناقص يا گمراهكننده است بايد ضرورت اجراي روشهاي ياد شده در بنـد 13 را ارزيابي كند و از مديريت واحد اقتصادي بخواهد كه اطلاعات اضافي لازم را در اختياروي قرار دهد. در صورت خـودداري مـديريت از ارائـه اطلاعـات اضـافي مـورد نيـاز،حسابرس بايد با اعلام دليل يا دلايل، از انجام آن كار، كنارهگيري كند . 

15 . حسابرس بايد اطلاعات مالي تنظيم شده را به منظور حصول اطمينان از مناسـب بـودنشكل ارائه و نبود هر گونه تحريف بديهي با اهميت، مرور كلي كنـد . تحريـف در اينجـا
شامل موارد زير است: 

 اشتباه در بكارگيري استانداردهاي حسابداري. 

 عدم افشاي اهم رويههاي حسابداري و هر گونه انحراف آشكار از آن. 

 عدم افشاي ساير موضوعات با اهميتي كه حسابرس از آن آگاه شده است.  
 
اهم رويه هاي حسابداري و هـر گونـه انحـراف آشـكار از آن بايـد در اطلاعـات مـاليتنظيم شده افشا شود، هر چند تعيين آثار ريالي آنها الزامي نيست. 

16 . چنانچه حسابرس از وجود تحريف با اهميتي در اطلاعات مالي تنظيمشده آگاه شود بايددرباره چگونگي اصلاح مناسب آن، با صاحبكار توافق كند. اگر اصلاح لازم انجـام نـشود واطلاعات مالي مزبور نيز گمراه كننده به نظر برسد، حـسابرس بايـد از ادامـه آن كـار،خودداري كند. 
 
مسئوليت مديريت 

17 . حسابرس بايد اطمينان يابد كه مديريت واحد اقتصادي از مسئوليت خود دربـاره ارائـهمطلوب اطلاعات مالي و همچنين تصويب آن، آگاه است . چنين اطمينـاني مـيتوانـد بـادريافت تاييديهاي از مديريت مبني بر دقيق و كامل بودن اسناد و مدارك اوليه حسابداريو ارائه كليه موارد بااهميت و مرتبط با اطلاعات مالي به حسابرس، حاصل شود. 
 
گزارشگري در موارد تنظيم اطلاعات مالي :

18 . گزارش تنظيم اطلاعات مالي بايد موارد زير را دربر گيرد: 
الف - عنوان. 
ب - مخاطب گزارش. 
پ - تصريح اين كه كار، طبق استاندارد حسابرسي "تنظيم اطلاعات مالي" انجام شدهاست. 
ت - در مـواردي كـه حسابـرس استقـلال نـدارد، تصـريح عـدم استقلال حـسابرسنسبت به واحد اقتصادي. 
ث - مشخص كردن عناوين اطلاعات مالي تنظيمشده و تصريح اين موضـوع كـه ايـناطلاعات براساس آنچه مديريت واحد اقتصادي ارائه كرده تنظيم شده است. 
ج - تصريح اين كه مسئوليت اطلاعات مالي تنظيم شده با مديريت واحد اقتصادي است. 
چ - تصريح اين كه تنظيم اطلاعات مالي، حسابرسي يا بررسي اجمالي نيست و از اين رونسبت به اطلاعات مالي تنظيمشده نيز اطميناني اظهار نميشود. 
ح - اشاره به يادداشتهاي توضيحي همراه اطلاعات مالي تنظيمشده در مورد هر گونهانحراف آشكار با اهميت از استانداردهاي حسابداري مربوط. 
خ - تاريخ گزارش. 
د - نشاني حسابرس. 
ذ - امضاي حسابرس. 

در برخي شرايط، حسابرس ممكن است توصيف هدف خاص از تهيه اطلاعـات مـالي يـااشاره به استفادهكننده مورد نظر از اطلاعات تهيه شده را مناسب بداند يا بخواهد با افزودنعباراتي حاكي از اين كه از گزارش وي منحصرا براي مقاصد مورد نظر ميتـوان اسـتفادهكرد، از استفاده نامربوط آن پيشگيري كند.
 
19 . كليه صفحات اطلاعات مالي تنظيم شده توسط حـسابرس بايـد بـه مهـر "حـسابرسينشده" يا "تنظيم شده بدون حسابرسي يا بررسي اجمالي" ممهور شود. 
 
تاريخ اجرا 

20 . اين استاندارد براي حسابرسي صورتهاي مالي كه دوره مالي آن از اول فـروردين 1378 وپساز آن ميباشد، لازم الاجراست. 

مطالب مرتبط

حسابرسی داخلی

حسابرسی واحدهای تجاری کوچک

همه چیز در مورد حسابرسی

حسابرسی عملیاتی